Nói năng cẩn trọng thể hiện nhân phẩm của một người
![]() |
| Nói năng cần trọng thể hiện nhân phẩm của một người |
Cha ông ta đã có câu: “Tu cái miệng là tu hơn nửa đời
người”, vậy nên, trong cuộc sống, điều đầu tiên mà chúng ta luôn phải lưu tâm
chính là lời ăn tiếng nói của mình.
Thành công, hạnh phúc hay thất bại, khổ đau nhiều khi cũng
đến từ chính cái miệng mà ra. Để có một cuộc sống thanh thản, nhẹ nhàng, hãy
học cách ăn nói hòa nhã và lịch sự. Nghe thì đơn giản, nhưng để thực hiện được
điều này đòi hỏi phải tu dưỡng rèn luyện và có những cái nhìn đúng đắn về “tu
khẩu”.
Sau đây chúng ta sẽ cùng đến với những lời khuyên mà người
xưa đã dạy.
1. Không nên nói quá nhiều (đa ngôn).
“Rượu ngon uống mãi cũng say, người khôn nói lắm dẫu hay
cũng nhàm”.
Khi nói bất kể một điều gì, bạn nên nói ngắn gọn, dễ hiểu để
người nghe không cảm thấy khó chịu. Người xưa có câu: “Nói dài, nói dai thành
ra nói dại”. Chúng ta chỉ nên diễn đạt đủ ý, nói năng điềm đạm, rõ ràng là
được.
Có một câu chuyện kể về nhà văn nổi tiếng người Mỹ Mark
Twain. Một lần, Mark Twain nghe bài thuyết giảng của mục sư tại nhà thờ. Ban
đầu, ông rất cảm động trước với bài diễn văn, còn dự định sẽ lấy một khoản tiền
lớn để quyên tặng nhà thờ. Nhưng sau vài phút, vị mục sư vẫn tiếp tục nói, còn
Mark Twain cảm thấy bắt đầu nhàm chán và quyết định giảm số tiền này xuống một
nửa. Sau 10 phút, khi vị mục sư trên bục vẫn đang huyên thuyên không ngừng,
Mark Twain cảm thấy không chịu nổi nữa, ông quyết định sẽ không quyên tặng tiền
nữa.
Trong tâm lý học, hiện tượng này gọi là “hiệu ứng quá giới
hạn”, nghĩa là khi bị kích thích quá nhiều, quá mạnh và thời gian tác dụng quá
lâu sẽ dẫn đến tâm lý cực kỳ khó chịu và phản tác dụng.
Vì vậy, trong cuộc sống không nên nói quá nhiều, những người
trí tuệ sẽ chỉ nói những lời thích hợp trong những lúc phù hợp.
2. Không nên nói năng bộc trực, quá thẳng (trực ngôn).
“Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng
nhau”.
Nói thẳng nói thật là thói quen tốt. Nhưng trong một số
trường hợp thì việc chỉ nói thẳng chứ không nói “khéo” sẽ khiến bạn mất nhiều
hơn là được, dễ gây mâu thuẫn, thậm chí rước họa vào thân.
Ví dụ như mẹ chồng mặc một bộ quần áo trông khá “lòe loẹt”
để đến dự một buổi tiệc. Nếu bạn nói thẳng “Mẹ mặc đồ này xấu quá, màu sắc quá
chói”, thì có thể khiến bà cảm thấy bị tổn thương, mất mặt, thậm chí là nổi
giận với bạn, gây ra mâu thuẫn mẹ chồng-nàng dâu không đáng có. Thay vì “nói
thẳng như ruột ngựa” như vậy, bạn hãy nhẹ nhàng bảo với mẹ rằng “Con thấy bộ đồ
này không phù hợp với mẹ lắm, màu sắc không được trang nhã, mẹ mặc những bộ
khác trông đẹp hơn” và tư vấn cho mẹ một bộ đồ thích hợp. Như vậy chẳng những
bà sẽ cảm thấy rất vui vẻ mà còn cảm ơn bạn.
Nói thẳng nhiều khi sẽ gây tổn thương cho người khác, hãy
tìm cách nói mềm mại, hợp tình hợp lý và đảm bảo bạn mang tâm thế tích cực, góp
ý chứ không muốn vùi dập người khác.
3. Không nên nói năng ngông cuồng, bất chấp (cuồng ngôn).
“Xảy chân thì còn đỡ được chứ xảy miệng khó đỡ”.
Để tránh vạ miệng, bạn nên nhận thức và phân biệt được khinh
– trọng trong từng tình huống giao tiếp. Một khi đã nói ra những lời cuồng
ngôn, thiếu suy nghĩ, bạn ắt sẽ phải hối hận về sau. Thứ mà con người có thể
thể hiện trước mặt người khác nhiều nhất chính là ngôn từ. Thế nên, nói năng
cuồng ngôn là điều tối kỵ. Cuồng ngôn sẽ gây ra sự khó chịu cho mọi người, gây
ra thù hận… và dễ rước họa vào người.
4. Không nên nói năng tận diệt một sự việc (tận ngôn).
“Kim vàng ai nỡ uốn câu, người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời”.
Ai cũng muốn bảo vệ quan điểm cá nhân, nhưng nếu vì tự tôn
của bản thân mà chà đạp lên lòng tự trọng của người khác thì bạn mới là người
gánh tai họa về sau.
Nói năng cần phải hàm xúc và phải để lại một đường lui cho
đối phương. Những người sống biết người biết ta sẽ không bao giờ nói lời tận
ngôn, thay vào đó họ sẽ để lại cho người khác vài “lối thoát”, lưu lại chút
khẩu đức cho bản thân.
5. Không nên nói những lời độc địa (ác ngôn).
“Đao sang di một, ác ngữ nan tiêu”.
Vết thương do đao kiếm gây ra có thể sẽ phôi pha nhưng những
lời ác ý thì mãi găm sâu trong lòng người khác. Những tổn thương trong tâm lý
do cái gọi là “ác ngôn” gây ra luôn luôn đau hơn cả những vết thương trên thể
xác. Vậy nên bạn hãy cẩn trọng, dùng ngôn từ điềm đạm, hòa ái khi nói chuyện
với mọi người.
6. Không nói năng thiếu suy nghĩ (khinh ngôn).
“Uốn lưỡi 7 lần trước khi nói”.
Trong cuộc sống, có rất nhiều người thường ăn nói bộp chộp.
Câu nói trên ngụ ý nhắc nhở chúng ta rằng hãy suy nghĩ kỹ trước khi nói một
điều gì đó, đừng nói những lời lẽ bốc đồng, thiếu thận trọng. Nếu không, lời
nói ra dễ gây hiểu nhầm, cung cấp thông tin sai, hoặc làm tổn thương người
khác, gây ra những mối họa khó lường trước.
7. Không nên nói trong lúc tức dận (nộ ngôn).
“Cả giận mất khôn”.
Người xưa có câu “cả giận mất khôn”. Khi nóng giận bạn rất
dễ bị cảm xúc chi phối, trở nên mất lý trí. Chính vì vậy, lúc này không nên nói
nhiều, cũng không nên đưa ra kết luận gì cả. Bất cứ điều gì bạn quyết định
trong lúc tức giận đều sẽ khiến bạn phải hối hận sau này. Những lời nói ra
trong lúc tức giận sẽ gây tổn thương cho người khác và cho cả chính bạn.
Nguồn: trithuc.vn.

COMMENTS